Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Kosten WMO en Jeugdhulp
De gemeente moet inwoners ondersteunen via de WMO en de Jeugdwet. Deze regeling hebben een open einde: als meer mensen hulp nodig hebben, nemen de kosten toe. Doordat externen zoals huisartsen mensen kunnen doorverwijzen en door toenemende vraag als gevolg van bijvoorbeeld vergrijzing heeft de gemeente weinig invloed op de instroom. We dragen wel het financiële risico. Zonder maatregelen, of andere besparingen, kan de gemeente de WMO en de jeugdhulp straks niet meer betalen binnen het budget.
Om dit risico te beperken zijn de afgelopen jaren diverse maatregelen ingevoerd zoals meer grip en sturen door beter beheer van uitgaven, meer letten op financiële gevolgen van beschikkingen, meer inzetten op preventie, nieuw inkooptraject Jeugd en WMO, hervormingsagenda Jeugd en het project data-gedreven werken.

Cyberrisico's
De informatiebeveiligingsdienst van de VNG waarschuwt dat overheden risico lopen op schade door mogelijke cyberaanvallen. Landelijk zien we een toename van meldingen van ransomware met verwoestende gevolgen en een groeiend aantal geregistreerde kwetsbaarheden in software. Dit kan leiden tot verstoring van essentiële diensten, identiteitsdiefstal, financiële fraude en verlies van vertrouwen bij inwoners. Gemeenten hebben de afgelopen jaren regelmatig te maken gehad met incidenten bij derden, waarvan de gevolgen merkbaar waren binnen hun eigen gemeente. De gemeente loopt het risico waardevolle informatie te verliezen of schade te lijden als informatie niet meer beschikbaar is. Cybercriminaliteit is een risico, met aanzienlijke gevolgen voor de bedrijfsvoering en inwoners. De snelle ontwikkelingen op het gebied van digitalisering en de achterblijvende implementatie van informatiebeveiligings- en privacywetgeving maken dit tot een risico.

Continuïteit bedrijfsvoering
Er is een aantal factoren dat een risico vormt voor de continuïteit van de bedrijfsvoering, zoals: moeilijk kunnen invullen van vacatures als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt, werkdruk, personele wisselingen, ziekteverzuim, inzet van externen. Deze risico's kunnen leiden tot vertraging in de bedrijfsvoering. Daarnaast kan het leiden tot hogere kosten door externe inhuur.

Ontvlechting gemeenschappelijke regeling Shared Service Center (SSC) DeSom.
Het risico bestaat dat de gemeenschappelijke regeling wordt ontvlochten. In dat geval moeten de deelnemende gemeenten de kosten hiervoor vergoeden. Het is lastig om de omvang van dit risico zuiver te schatten. Op dit moment hebben we voor de impact 40% van de jaarlijkse bijdrage in miljoenen euro's opgenomen. De kans hebben we geschat op 50%.

Onjuiste inrichting financieel systeem
De inrichting van het financieel systeem kan onjuistheden bevatten op het gebied van autorisaties, tabellen en instellingen. Dit risico beperken we met maatregelen zoals het monitoren van de autorisatiematrix en, helder aanvraagproces van autorisaties, voldoende training van applicatiebeheerders en key-users en een heldere rol- en taakverdeling tussen applicatiebeheerders en key-users.

Inflatie
In 2022 hebben we te maken gehad met sterk stijgende lonen en prijzen. Vanaf 2023 is deze stijging afgevlakt. We hebben we de loon- en prijsstijgingen zo realistisch mogelijk ingeschat. De werkelijkheid stijging kan afwijken van de raming. Deze afwijking kunnen we vooraf niet inschatten.

Personeelslasten
Het risico bestaat dat de personeelslasten stijgen door wijzigingen in het salarisgebouw, maar ook door de mogelijkheid dat aanvullende belastingaanslag wordt opgelegd in verband met de werkkostenregeling en/of dat de voorziening wachtgeld wethouders moet worden verhoogd.

Pandemie/ calamiteit
Onze gemeente loopt dagelijks het risico op een grootschalige crisis/calamiteit. Een voorbeeld hiervan is de COVID-19 crisis. Niemand kan precies voorspellen hoe de volgende crisis/calamiteit er precies uitziet. Denk aan een grote brand op een van onze industrieterreinen, een grote kettingbotsing met meerdere slachtoffers op de A7 of grootschalige dumping van drugsafval binnen onze gemeente. Er is altijd een risico dat de gemeente (gedeeltelijk) aansprakelijk is voor het ontstaan en het verloop van een crisis/calamiteit. In dat geval zal de reguliere financiële dekking voor afhandeling van de calamiteit niet altijd volledig zijn.

Onvoldoende huisvesting kwetsbare groepen
Stijgende zorgkosten en toenemende zorgvraag kunnen een gevolg zijn van onvoldoende huisvesting voor kwetsbare groepen.

Claims/ planschade
Het risico bestaat dat we claims ontvangen door incidenten of doordat herziening van bestemmingsplannen bijvoorbeeld kunnen leiden tot verlies van uitzicht, geluidsoverlast of waardevermindering van woningen.